برگ تشخیص مالیاتی سندی است که اداره مالیات بعد از بررسی اظهارنامه، عملکرد مالی و سایر اسناد ارائهشده برای مودیان مالیاتی صادر میکند. این برگ نشان میدهد که مودی چه میزان مالیات و به علت باید بپردازد. درصورتی که مودی نسبت به برگه تشخیص مالیاتی اعتراض داشته باشد، میتواند در زمان قانونی مشخصشده و با ارائه مدارک لازم اعتراض خود را ثبت کند تا در صورت لزوم مبلغ مالیات پرداختی اصلاح شود. با توجه به این که اطلاع از این مراحل و رعایت نکات قانونی به شما در ثبت سریعتر و آسانتر اعتراض کمک میکند، در ادامه این مقاله از گروه نرمافزار حسابداری محک به بررسی انواع برگ تشخیص مالیات، نحوه دریافت و پرداخت آن، مراحل اعتراض به مالیات و سایر نکات مهم در این باره میپردازیم تا با جلوگیری از اعمال جریمه، وظایف مالیاتی خود را به درستی اجرا کنید. با ما همراه باشید.
فهرست مطالب
برگ تشخیص مالیاتی چیست؟
تمامی افراد مشمول پرداخت مالیاتهای مستقیم باید ظرف مدت چهار ماه پس از پایان سال مالی، نسبت به تهیه و ارائه اظهارنامه مالیاتی خود در مهلت مقرر به سازمان امور مالیاتی اقدام کنند. اداره امور مالیاتی نیز موظف است اظهارنامههای ارسالی را تا یک سال پس از پایان مهلت ارسال بررسی کرده و نظر خود را تحت عنوان برگ تشخیص مالیات به مودیان اعلام دارد. پس از رسیدن برگ تشخیص به دست مودیان، امکان پیگیری مراحل اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی وجود دارد.
برگ تشخیص مالیاتی چیست؟ پس از این که اظهارنامه و سایر اسناد و مدارک شما توسط سازمان امور مالیاتی مورد بررسی قرار بگیرد و تایید شود، برگ تشخیص مالیاتی توسط این سازمان برای شما صادر خواهد شد. در این برگ، میزان مالیات و تمامی اطلاعات مالیاتی شما به صورت دقیق توسط اداره مالیات به ثبت رسیده است. مبلغ مالیات درج شده در این صفحه مربوط به مواردی مانند مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی، مالیات بر حقوق، مالیات بر اجاره یا مالیات بر مشاغل است. به عبارتی، به صورت دقیق در این برگه درج میشود که مودی حقیقی یا حقوقی، باید چه مبلغی را به عنوان مالیات به دولت پرداخت کند. همچنین، مبنای محاسبه این مبلغ نیز در برگ مالیاتی درج میشود.
انواع برگه تشخیص مالیات
حساب و کتاب خود را محک بزنید
نرم افزار حسابداری محک ویژه +200 گروه شغلی
دریافت دمو و مشاوره رایگان
در صورت تمایل به دریافت مشاوره رایگان و مشاهده دمو نرم افزار حسابداری محک، لطفا فرم زیر را تکمیل نمایید.
با توجه به تنوع فعالیتهای اقتصادی و نوع درآمد مودیان، برگ تشخیص مالیاتی در انواع مختلفی صادر میشود که هر یک از آنها کاربرد و ویژگیهای خاص خود را دارند. رایجترین برگههای تشخیص مالیاتی شامل لیست زیر هستند:
1) برگ تشخیص مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی
در صورتی که درآمد اشخاص حقیقی از فعالیتهای شخصی یا سرمایهگذاری مشمول مالیات شود، برگ تشخیص مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی برای آنها صادر خواهد شد. این مالیات، شامل مواردی مانند درآمد حاصل از فعالیتهای آزاد (فعالیت تحت عنوان شخص حقوقی نباشد)، سرمایهگذاری، فروش دارایی یا سایر فعالیتهای اقتصادی خواهد بود. مبلغ اعلام شده در برگ تشخیص مالیاتی بر درآمد اشخاص حقیقی، براساس بررسی مستندات مالی و اظهارنامه مودی یا برآورد سازمان امور مالیاتی مشخص میشود. برای پرداخت این مبلغ یا اعتراض به آن، باید در مهلت مشخص شده اقدام کنید تا درخواست شما مورد بررسی قرار بگیرد.
2) برگ تشخیص مالیات بر مشاغل
افرادی که به عنوان صاحب مشاغل فردی یا مشارکتی، فعالیت اقتصادی دارند، مشمول مالیات بر مشاغل هستند و برگ تشخیص مالیات بر مشاغل برای آنها صادر میشود. مبلغ موجود در این برگ، پس از بررسی اظهارنامه و مدارک یا برآورد سازمان امور مالیاتی به ثبت رسیده است. مبلغ مالیات درج شده در برگه تشخیص مالیاتی بر مشاغل مربوط به مواردی مانند درآمد حاصل از فروش کالا یا ارائه خدمات است. مودی موظف است که در مهلت قانونی اعلامشده، نسبت به پرداخت یا اعتراض (در صورت مغایرت) اقدام کند.
3) برگ تشخیص مالیات حقوق
برگه تشخیص مالیاتی حقوق برای کارفرمایانی صادر میشود که باید مالیات حقوق کارکنان را محاسبه کرده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند. در صورتی که سازمان امور مالیاتی تشخیص دهد که میزان مالیات پرداختی توسط کارفرما کمتر از حد مقرر باشد یا با مستندات مطابقت نداشته باشد، برگ تشخیص مالیاتی حقوق برای او صادر خواهد شد. در این برگه میزان مالیات معوق یا مابهالتفاوت پرداختی به صورت واضح درج شده است. برای این برگ تشخیص مالیات نیز مهلت اعتراض جهت بررسی مجدد، در نظر گرفته شده است.
4) برگ تشخیص مالیات اجاره
افرادی که از اجاره دادن املاک خود درآمد دارند، شامل مالیات میشوند و برگ تشخیص مالیات اجاره برای آنها صادر خواهد شد. مقدار مالیات ذکر شده در این برگه براساس نوع قرارداد اجاره، مبلغ ودیعه و اجاره ماهانه و توسط سازمان امور مالیاتی اعلام میشود. امکان اعتراض به محاسبات یا مبلغ اعلام شده در زمان مقرر، جهت رسیدگی مجدد وجود دارد.
5) برگ تشخیص مالیات عملکرد
میزان مالیات نهایی یک سازمان یا یک واحد تجاری براساس عملکرد مالی آن در یک سال مالی، در برگ تشخیص مالیاتی عملکرد اعلام میشود؛ به این صورت که سازمان امور مالیاتی به بررسی اظهارنامه مالیاتی و سایر اسناد و مدارک مربوطه میپردازد و براساس آنها، مبلغ دقیق مالیات را در برگ تشخیص مالیات عملکرد ذکر کرده و به مودی اعلام میکند. این برگ تشخیص، اغلب برای مودیان حقوقی صادر میشود و تنها برخی از مودیان حقیقی شامل آن میشوند.
6) برگ تشخیص مالیات تکلیفی
مالیات تکلیفی نوعی مالیات بر درآمد است که محاسبه و پرداخت آن بر عهده پرداختکنندگان وجوه است. در این نوع مالیات، دریافتکنندگان درآمد مسئول پرداخت مالیات نیستند و تنها پرداخت کننده وجوه موظف است مالیات را محاسبه کرده و به اداره مالیات واریز کند. به عبارتی، پرداخت مالیات تکلیفی بر عهده شخص دیگری گذاشته شده است.
مراحل صدور برگه تشخیص مالیاتی
برگ تشخیص مالیاتی، به عنوان نتیجه نهایی بررسی وضعیت مالی مودی توسط سازمان امور مالیاتی، پس از طی کردن مراحل مشخصی و مطابق ضوابط قانونی صادر میشود. این فرآیند شامل جمعآوری و بررسی مدارک و اسناد مالی، محاسبه درآمد مشمول مالیات و هزینهها، مشخص کردن میزان مالیات و تنظیم برگ تشخیص و ابلاغ رسمی آن به مودیان است:
- جمعآوری و بررسی اسناد و مدارک: در این مرحله، مودی باید اظهارنامه مالیاتی، فاکتورها، قراردادها و سایر مستندات مرتبط با فعالیت اقتصادی خود را به سازمان امور مالیاتی ارائه دهد تا کارشناسان مالیاتی این مدارک را از نظر صحت، کاملبودن و تطابق با اطلاعات ثبتشده در سامانههای مالیاتی مورد بررسی قرار دهند.
- ارزیابی درآمدها و هزینهها: پس از بررسی مدارک، کارشناس مالیاتی درآمد مشمول مالیات مودی را محاسبه میکنند و هزینههایی که مطابق قانون مالیات قابل قبول هستند را از آن کسر میکنند.
- تعیین مبلغ مالیات و تنظیم برگه تشخیص مالیاتی: پس از مشخص شدن درآمد مشمول مالیات، مبلغ نهایی مالیات براساس نرخ و مقررات قانونی محاسبه میشود و در قالب برگه تشخیص مالیات به ثبت میرسد. این برگه شامل جزئیات محاسبات، مبنای قانونی و مبلغ بدهی مالیاتی است.
- ابلاغ رسمی برگه تشخیص به مودی: برگه تشخیص مالیاتی از طریق سامانه ابلاغ الکترونیکی سازمان امور مالیاتی یا سایر روشهای قانونی به مودی ابلاغ میشود. مهلت قانونی برای اعتراض یا پرداخت مالیات از زمان ابلاغ آغاز خواهد شد.
نحوه دریافت برگه تشخیص مالیات
پس از این که برگ تشخیص مالیاتی توسط سازمان امور مالیاتی صادر شد، باید این برگه به صورت رسمی به مودی ابلاغ شود تا در مهلت قانونی برای پرداخت یا اعتراض اقدام کرده و از جریمههای مالیاتی یا از دست رفتن حق اعتراض جلوگیری شود. سازمان امور مالیاتی کشور برای سهولت دسترسی مودیان به این برگه، دو روش حضوری و الکترونیکی را برای آنها فراهم کرده است:
دریافت حضوری از اداره امور مالیاتی
در روش حضوری، مودی یا نماینده قانونی او با ارائه مدارک شناسایی معتبر و مستندات مرتبط با پرونده مالیاتی، باید به اداره امور مالیاتی مراجعه کند. پس از طیکردن مراحل احراز هویت، برگ تشخیص مالیاتی به صورت فیزیکی در اختیار مودی قرار میگیرد. این روش اغلب در شرایطی مورد استفاده قرار میگیرد که ابلاغ الکترونیکی انجام نشده باشد، دسترسی به سامانه امکانپذیر نباشد یا مودی نیاز به نسخه چاپی رسمی و مهرشده داشته باشد.
دریافت الکترونیکی از سامانه ابلاغ الکترونیک
سازمان امور مالیاتی از طریق سامانه ابلاغ الکترونیکی، فرآیند دریافت برگه تشخیص مالیات را سادهتر و سریعتر کرده است. در این روش، برگه تشخیص به صورت آنلاین در حساب کاربری مودی قرار میگیرد و نیازی به مراجعه حضوری نیست. برای مشاهده و استعلام برگ تشخیص مالیات به این صورت عمل کنید:
- وارد سامانه ابلاغ برگ تشخیص مالیاتی شوید.
- نام کاربری و رمز عبور اختصاصی خود را وارد کنید.
- به بخش «ابلاغیهها» بروید.
- برگه تشخیص مالیات را مشاهده، دانلود و در صورت نیاز چاپ کنید.
سرعت بالا، دسترسی شبانه روزی و کاهش مراجعات حضوری به ادارات مالیاتی از مهمترین مزایای این روش هستند.
مهلت پرداخت برگه تشخیص مالیاتی
طبق مقررات سازمان امور مالیاتی کشور، مودی تنها ۳۰ روز پس از ابلاغ برگ تشخیص مالیاتی فرصت دارد تا برای پرداخت مالیات تعیینشده اقدام کند. این بازه زمانی از تاریخ ابلاغ قانونی برگ تشخیص مالیات محاسبه میشود. با پرداخت کامل مالیات توسط مودی در این مهلت، پرونده در همان مرحله به اتمام میرسد. در غیر این صورت، تبعات مالی مهمی نظیر اعمال جریمه دیرکرد (مازاد بر مبلغ مالیات اصلی) را برای مودی به همراه خواهد داشت.
نحوه پرداخت برگه تشخیص مالیات
سازمان امور مالیاتی کشور برای سهولت در پرداخت و کاهش مراجعات حضوری، روشهای متنوعی را برای پرداخت مالیات در اختیار اشخاص حقیقی و حقوقی قرار داده است. به این صورت که مودیان میتوانند با توجه به شرایط خود، از روشهای آنلاین یا حضوری برای پرداخت مالیات مندرج در برگ تشخیص مالیاتی استفاده کنند. رایجترین روشهای پرداخت مالیات عبارتند از:
- آسانترین راه، پرداخت الکترونیکی از طریق درگاه سازمان امور مالیاتی است. این روش با استفاده از کارتهای بانکی عضو شبکه شتاب انجام میشود و یکی از سریعترین و امنترین شیوههای پرداخت است.
- در صورت تمایل به پرداخت حضوری، امکان مراجعه به شعب منتخب بانکهای طرف قرارداد با سازمان امور مالیاتی وجود دارد. در این روش، با شناسه پرداخت درجشده در برگه تشخیص مالیات پرداخت از طریق سیستم بانکی ثبت شده و به حساب سازمان امور مالیاتی واریز میشود.
- روش دیگر، اقدام از طریق سامانههای بانکی نظیر اینترنت بانک و موبایل بانک است. در این روش، مودیان میتوانند با واردکردن شناسه قبض و شناسه پرداخت، بدون نیاز به مراجعه حضوری و در هر ساعت از شبانه روز، مبلغ مالیات درجشده در برگ تشخیص مالیاتی را پرداخت کنند.
مراحل اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی
در صورتی که پس از دریافت برگ تشخیص مالیاتی نسبت به مبلغ مالیات تعیین شده یا نحوه محاسبه آن اعتراض دارید، میتوانید به صورت غیرحضوری و از طریق سامانه آنلاین، اعتراض خود را ثبت و پیگیری کنید. مراحل اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی به این صورت است:
- ابتدا وارد سامانه خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی به آدرس tax.gov.ir شوید.
- برای ورود به پنل کاربری، کد ملی، رمز عبور و کد امنیتی نمایشدادهشده را به درستی وارد کنید.
- پس از واردکردن اطلاعات، کد تایید ۶ رقمی به شماره تلفن همراه ثبتشده پیامک میشود. با واردکردن این کد، وارد سامانه خواهید شد.
- بعد از ورود، در کارتابل شخصی خود از منوی سمت راست، گزینه درخواستها را انتخاب کرده و روی گزینه ثبت اعتراضات و شکایات کلیک کنید.
- سپس در ستون انتخاب پرونده، پرونده مالیاتی مورد نظر را انتخاب کرده و پروندهای که قصد اعتراض به برگه تشخیص مالیاتی آن را دارید، وارد کنید.
- روی گزینه اعتراض به ممیز مالیاتی کلیک کنید تا فرم مربوطه برای شما فعال شود.
- شماره پرونده مالیاتی خود را وارد کنید و متن اعتراض خود را به صورت شفاف بنویسید. در صورت نیاز، مدارک و مستندات مرتبط مانند فاکتورها یا اسناد حسابداری را نیز در سامانه بارگذاری و ثبت کنید.
- پس از ثبت نهایی اعتراض، سامانه یک کد رهگیری در اختیار شما قرار میدهد که باید آن را یادداشت یا ذخیره کنید تا بتوانید در مراحل بعدی، وضعیت و نتیجه اعتراض خود را از طریق سامانه پیگیری کنید.
روش های اعتراض به برگه تشخیص
در صورتی که مودی پس از ابلاغ برگ تشخیص مالیاتی، نسبت به مبلغ مالیات تعیینشده یا نحوه محاسبه آن اعتراض داشته باشد، میتواند مراحل اعتراض مالیاتی را از دو طریق الکترونیکی و حضوری طی کند:
- اعتراض الکترونیکی از طریق سامانه ابلاغ الکترونیک سازمان امور مالیاتی: در این روش، نحوه ثبت اعتراض به برگ تشخیص مالیات در سامانه، بدون مراجعه حضوری و تنها از طریق واردشدن به حساب کاربری سامانه ابلاغ الکترونیک سازمان امور مالیاتی، انجام میشود. این روش با سرعت و سهولت زیادی همراه است و دفعات مراجعات حضوری را کاهش میدهد.
- اعتراض حضوری به برگ تشخیص مالیات: در این روش، مودی با مراجعه به اداره امور مالیاتی، میتواند اعتراض خود را به صورت کتبی به ثبت برساند. در این روش، ارائه مدارک و مستندات مرتبط ضروری است.
مهلت اعتراض به برگه تشخیص
پس از ابلاغ برگ تشخیص مالیاتی، مودی تنها ۳۰ روز (برابر با مهلت زمان اقدام برای پرداخت) فرصت قانونی دارد تا اعتراض خود را به صورت رسمی ثبت کند. این مهلت از زمان ابلاغ محاسبه میشود و عدم توجه به آن باعث از بینرفتن حق اعتراض شما خواهد شد و مودی موظف به پرداخت مبلغ تعیینشده خواهد بود.
بنابراین، بلافاصله بعد از دریافت برگ تشخیص، مفاد آن به دقت بررسی کنید و در صورت وجود هرگونه مغایرت یا اشتباه در محاسبه مالیات، اعتراض خود را در مهلت مقرر و از مسیرهای قانونی پیگیری کنید تا حقوق مالیاتی شما حفظ شود. در غیر این صورت، برگه به عنوان برگه قطعی مالیات تلقی خواهد شد.
فرم اعتراض به برگه تشخیص مالیاتی
برای ثبت اعتراض به برگه تشخیص مالیاتی، لازم است که مودیان فرم رسمی اعتراض به برگ تشخیص که توسط سازمان امور مالیاتی کشور تعیین شده است، را پر کنند. این فرم مبنای قانونی بررسی اعتراض است و هم به صورت نسخه کاغذی و هم به صورت نسخه الکترونیکی از طریق سامانه ابلاغ الکترونیک سازمان امور مالیاتی قابل دریافت و ثبت است. در همین قسمت میتوانید نمونه برگ تشخیص مالیات را دانلود و مشاهده کنید.
دانلود فرم اعتراض به برگه تشخیص مالیاتی
بررسی اعتراض ها به برگ تشخیص مالیاتی چگونه است؟
ثبت اعتراض مودی نسبت به برگ تشخیص مالیاتی، ابتدا توسط رئیس امور مالیاتی یا ممیز کل مورد بررسی قرار میگیرد. در صورتی که ممیز کل، اعتراض را قابل رسیدگی تشخیص دهد، نظر خود را در پشت برگ تشخیص مالیات ثبت کرده و برگ مالیات قطعی را صادر میکند؛ اما در صورتی که مدارک و مستندات ارائهشده کافی نباشد، پرونده به دبیرخانه هیات حل اختلاف مالیاتی بدوی ارجاع میشود.
پس از صدور رای هیات بدوی، مودی ۲۰ روز فرصت دارد تا نسبت به رای صادرشده اعتراض کند. در این صورت پرونده به هیات حل اختلاف تجدیدنظر مالیاتی ارجاع داده میشود. در صورت ادامه اختلاف، پرونده به شورای عالی مالیاتی منتقل شود. رسیدگی به اعتراض این مرحله برای مالیات بر ارزش افزوده امکانپذیر نیست.
اگر مودی همچنان معترض باشد یا پرونده قابل رسیدگی در شورا نباشد، موضوع به هیات سه نفره ماده ۲۵۱ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم ارجاع داده میشود. اعضای این هیات توسط وزیر اقتصاد انتخاب میشوند. در نهایت، اگر مودی به رای این هیات نیز اعتراض داشته باشد، پرونده و شکایت به دیوان عدالت اداری ارسال خواهد شد.
شرایط تبدیل برگ تشخیص مالیات به مالیات قطعی
قانون با تعیین شرایطی، مسیر مشخصی برای تبدیلکردن برگ تشخیص مالیاتی به مالیات قطعی ایجاد کرده است. طبق ماده ۲۳۹ قانون مالیاتهای مستقیم، برگه تشخیص مالیاتی زمانی به مالیات قطعی تبدیل میشود که مودی در مدت مقرر اقداماتی انجام دهد.
در واقع، اگر مودی ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات، به صورت کتبی اعلام کند که مالیات تعیین شده را قبول دارد، این برگ به مرحله قطعی میرسد. همچنین، پرداخت مالیات یا انجام اقدامات لازم برای پرداخت آن طی این مهلت ۳۰ روزه نیز باعث قطعیشدن برگ تشخیص مالیات میشود. برای مشاهده برگ قطعی مالیات نیز میتوانید به سامانه دریافت برگ قطعی مالیات به نشانی my.tax.gov.ir مراجعه کنید.
جمع بندی
برگ تشخیص مالیاتی توسط سازمان امور مالیاتی و برای اعلام میزان مالیات قابل پرداخت برای مودیان صادر میشود. با این وجود، مودیان در صورت اختلاف با محاسبات یا اطلاعات مندرج در این برگ، میتوانند اعتراض خود را با ارائه مستندات و مدارک لازم ثبت کنند. در صورتی که در موعد مقرر برای اعتراض یا پرداخت مبلغ مالیات درجشده در برگ تشخیص مالیات اقدام نکنید، برگ تشخیص به عنوان برگ قطعی به ثبت خواهد رسید و مشمول جریمه مالیاتی خواهید شد.
برای اقدام به موقع نسبت به پرداخت، حفظ حقوق مالیاتی و جلوگیری از اعمال جریمه و مشکلات احتمالی میتوانید از نرمافزارهای حرفهای گروه حسابداری محک استفاده کنید. این نرمافزارها به شما کمک میکنند تا فرایندهای مالی را راحتتر سازماندهی کرده و در موعد قانونی مقرر برای انجام فعالیتهای مالیاتی خود اقدام کنید.
در انتها امیدواریم که این مقاله برای شما مفید واقع شده باشد. در صورت بروز هر سوالی؛ آن را در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید. همچنین، میتوانید در صورت تمایل به مطالعه بیشتر مطالب مشابه، به دسته بندی مقالات قوانین مالیاتی مراجعه نمایید.
بسیار عالی و مفید و کاربردی ممنون
سلام
لطف دارین متشکریم